آتشفشان تفتان
آتشفشان
تفتان دراستان بلوچستان و در50 کيلومترى شمال خاش و 99 کيلومترى جنوب-
جنوب شرقى زاهدان قرارگرفته است. تفتان با مختصات جغرافيايى 36، °28 عرض
شمالى و 36، °61 طول شرقى مشخص مى شود. بلندى اين آتشفشان از سطح
دريا 3940متر و ارتفاع آن نسبت به دشتهاى اطراف درحدود 2000 متر مى باشد.
تفتان
برروى پايه اى رسوبى و آذرين که متعلق به کرتاسه فوقانى و ائوسن مى باشد،
قرار گرفته است. بخش بخش رسوبى پايه آتشفشان شامل فليش و آهکهاى محتوى
آلوئولين و نوموليت است و بخش آذرين آن، از سنگهاى اولترابازيک (افيوليت)
تشکيل شده است. فعاليت آتشفشانى تفتان در خارج از آب صورت گرفته، از
پليوسن تا پلئيستوسن ادامه داشته است. در ابتدا فورانها عمدتاً انفجارى و
در پايان اساساً گدازه اى بوده اند.
اولين
فعاليت آتشفشنى، در بيست کيلومترى شمالغربى قله فعلى تفتان، به وقوع
پيوسته، سپس مراکز ديگرى در شرق اين نقطه، شروع به فوران نموده اند.
فعاليت
اين مراکز، بصورت فورانهاى انفجارى مى باشد و محصول آن برشهاى داسيتى و
آگلومراهائى است که يکى از آنها در محل قله فعلى تفتان صورت گرفته است.
دراين انفجارات، از يک طرف روانه هاى ابرسوزان بردامنه هاى جنوبى کوه
تفتان سرازير شده (ايگنمبريت شمال ترشاب) و از طرف ديگر پهنه هاى وسيع توف
دامنه ها و دشتهاى اطراف آتشفشان را پوشانده است.
فعاليت
گدازه اى تفتان، در کواترنر صورت گرفته که شامل گدازه هاى آندزيتى است. در
طول فعاليت گدازه هاى تفتان، کراتر حاصل از آخرين انفجار، توسط گدازه هاى
آندزيتى پرشده است. اين گدازه ها، در دامنه هاى کوه تفتان، بروى افق توف
ريخته شده اند بنابراين افق وسيع توف تفتان، در حدفاصل فعاليتهاى انفجارى
و فورانهاى گدازه اى قرار گرفته است. با توجه به موارد فوق، تفتان يک
استراتوولکان است که از پائين به بالا داراى ساختمان زمين شناسى زير مى
باشد
ادامه مطلب