|
|
 مس براي تعدادي از تمدنهاي قديمي ثبت شده، شناخته شده بود و تاريخ استفاده از آن حداقل به 10000 سال پيش ميرسد. در طول دورهي ماقبل تاريخ كالكوليتيك (Chalcolithic) [برگرفته از كالكوس (Chalkos) كلمه يوناني معادل مس] انسان دريافت كه چگونه مس را استخراج كند و از آن تزئينات و ابزارآلات بسازد (www.icsg.org). نزديك به 5000 سال، مس تنها فلز شناخته شده توسط بشر بود. مس بعد از طلا، اولين عنصري است كه توسط بشر كشف شد و ابزارآلات مسي كشفشده قدمتي در حدود 5000 سال پيش از ميلاد مسيح را نشان ميدهند (www.usgs.gov). كشف مس در پايان عصر حجر و با شروع عصر مس همراه بود، عصري كه در آن بشر از طريق كوبيدن برروي مس طبيعي، ابزارآلات مورد نياز خود را تهيه ميكرد. كشف مس از نظر تاريخي به 18000 سال قبل از ميلاد مسيح برميگردد. در مصر، اين عنصر از 12000 سال قبل از ميلاد و در اروپا از 4000 سال قبل از ميلاد شناخته شده است (جنسن و بيتمن، 1981). | |
ابزار و وسايل قديمي ساخته شده از مس |
گردنبندهاي زينتي مسي |
مشاهدات باستانشناسي نشانميدهد كه قدمت استفاده از مس بهعنوان وسيلهاي زينتي در غرب آسيا مربوط به ده هزار سال قبل ميباشد. آويزهي مسي متعلق به سال 8700 قبل از ميلاد يكي از قديميترين آثار مسي است كه در شمال عراق کنوني پيدا شده است (minerals.er.usgs.gov). نشانههايي مبني بر ذوب و خالصنمودن مس از اکسيدهاي آن مانند مالاکيت و آزوريت تا سال 5000 قبل از ميلاد وجود دارد. در عوض اولين نشانههاي استفاده از طلا تقريباً به 400 سال قبل از ميلاد برميگردد. در هزارهي چهارم تا هزارهي سوم قبل از ميلاد، كارگران به استخراج مس از معدن هوئلوا (Hielva) اسپانيا مبادرت مي ورزيدهاند در همين دوره استفاده از كالكوسيت، كالكوپيريت، بورنيت و سولفورها، صنعت مس را وارد مرحلهي تازهاي كرد (www.icsg.org). در هزارهي چهارم قبل از ميلاد، استفاده از كانيهاي اكسيدي مس و احياي آن توسط زغال چوب ابداع و رايج گرديد. | |
|
|
از مهمترين حوادث تاريخي تعيينكننده در مسير تكامل دانش بشر در زمينهي استفاده از مس، كشف چگونگي توليد آلياژ برنز ميباشد. با كشف اين مسئله كه از تركيب مس و قلع آلياژ برنز بهدست ميآيد، عصر ديگري در تاريخ يعني عصر برنز آغاز شد كه حدوداً به 2500 قبل از ميلاد مربوط ميشود و تا آغاز عصر مفرغ، پايهگذاري شده است. همچنين ميتوان به كشف چگونگي استخراج مس از سنگ معدن، تقريباً همزمان با كشف برنز و همچنين اختراع برنج از تركيب مس و روي در حوالي سالهاي 600 تا 1000 قبل از ميلاد اشاره كرد. وجود مس به صورت طبيعي و ويژگي مطلوب سهولت شكلپذيري يا چكشخواري اين فلز با ابزار ابتدائي كه امكان ساخت ابزار صنعتي، زينتآلات، لوله و مخازن آب، سكه، شمشير، مجسمه و مانند آن را در دوران باستان فراهم مينمود، اين فلز را به صورت مهمترين ماده در توسعهي تمدن بشر درآورد. مدارك موجود نشان ميدهد تا اواخر سالهاي 1800 ميلادي كاربرد مس بهطور نسبي محدود بوده است. با اختراع داينامو، تلگراف، تلفن، برق و خطوط انتقال نيرو در اواخر قرن نوزدهم، سيم به يك محصول نهايي بسيار با اهميت تبديل شد و فلز مس به عنوان يك هادي صنعتي مهم از توجه بسيار برخوردار شد (www.icsg.org). | |
ارتباط تمدنهاي قديمي با كاربرد مس |
كاربرد مس و برنج در ساخت ظروف و وسايل |
سر رونالد پيرين در كتاب خويش به نام «مس و آناتومي يك صنعت» مس را بهعنوان يكي از فلزاتي كه از آغاز تمدن توسط آدمي بهكار گرفته شده، شناخته و از درهي تيمنا (Timna) در بخش غربي صحراي عدبه در فلسطين اشغالي به عنوان گهوارهي اين صنعت نام برده است. دره تيمناي فلسطين اشغالي تامينكنندهي مس فراعنه بوده است (در يك پاپيروس مصري كاربرد مس براي درمان عفونتها و ضدعفوني كردن آب ثبت شده است). قبرس اكثر نياز فينيقيه، يونان و روم به مس را تامين ميكرده است. كلمه Copper (مس) از كلمه لاتينCyprium گرفته شده است كه بهصورت تحت لفظي به معني فلز قبرسي است. در حالي كه يونانيان عصر ارسطو با برنج، به عنوان يكي از آلياژهاي مس آشنا بودند، اما در زمان امپراتوري آگوستوز بود كه برنج ساخته شد. | | | | | |
+ نوشته شده در
85/10/09ساعت 13:34 توسط حسین احمدی
|
